الباب الثالث المفاهيم و فيه ثلاثة مباحث باب سوّم از ابواب خمسهء مباحث الفاظ باب مفاهيم است : كلمهء مفاهيم جمع مفهوم است و مفهوم گاهى در مقابل مصداق به كار مىرود كه منظور از مصداق وجود خارجى شيئى و منظور از مفهوم وجود ذهنى و تصوّرى آنست اى الصورة الحاصلة من الشيئى فى الذهن ، مفهوم به اين معنا معمولا در كتب مناطقه كاربرد دارد و استعمال مىشود و گاهى مفهوم در مقابل منطوق است كه مراد از منطوق عبارتست از آن معنائى كه كلام بدلالت مطابقى يا تضمنى برآن دلالت دارد و در مقابل مراد از مفهوم آن معنائى است كه كلام بدلالت التزاميه لفظيه كه لزومش بين بالمعنى الاخص است برآن دلالت مىكند مثلا ان جائك زيد فاكرمه معناى منطوقى آن وجوب اكرام است بر فرض مجيئى زيد و معناى مفهومى آن انتفاء الحكم عند انتفاء الشرط است و سيأتى تفصيلا .